Trí thức (có dấu sắc), nguyên nghĩa 知识产权 - tri thức (không có dấu sắc) sản quyền nghĩa là người có tri thức và biết sử dụng tri thức đó.
Ở Liên xô, trí thức là những người có trình độ chuyên môn và đã trải qua trong lò tôi luyện Goulag, Tổng công trình sư Korolev là một điển hình; hoặc bị vắt chanh bỏ vỏ như Lev Landau.
Ở Trung Quốc, trí thức được Mao Trach Đông cụ thể hóa và định lượng rõ ràng.
Ở Việt Nam, trí thức là những người có bằng cấp bất kể thật hay giả và là một trong những tiêu chuẩn đứng vào hàng ngũ cán bộ nguồn để được đè bạt trong tương lai. Hoặc trí thức dùng để trang trí cho mục đích tuyên truyền, GS Tôn Thất Tùng là điển hình với công trình "mổ gan khô" biến mất cùng với sự tồn tại của sinh học của ông.
Trái lại, trong những xã hội dân chủ, trí thức lại không được coi trọng vì mọi người được trả lương theo năng lực và có quyền phát huy rộng rãi năng lực của mình.
Chính vì vậy mà vai trò của trí thức chỉ có thể được bàn ở những chế độ XHCN (đồng nghĩa với tươi đẹp) và không được ai thèm đếm xỉa đến ở những chế độ dân chủ (mà sách vở hay phê bình là CNTB thối nát).
Phân tích trên đây để chỉ ra rằng trí thức chỉ là công cụ cho nhà cầm quyền, họ sử dụng sự hiểu biết về chuyên môn đáp ứng sự cai trị lâu dài của nhà cầm quyền. Tuy nhiên, do là công cụ nên sức mạnh của trí thức "phát huy" tùy theo người sử dụng. Để so sánh ta lấy thí dụ con ngựa Xích Thố trong Truyện Tam Quốc.
Ngựa Xích Thố là chiến mã có sức mạnh mà ai cũng biết, những kỳ tích của nó chỉ thể hiện khi người cỡi nó là Quan Vũ, nhưng đó chỉ là bề ngoài. Giá trị của ngựa Xích Thố lại là ở chỗ giá trị trao đổi của nó:
Đổng Trác mất Xích Thố nhưng được đạo quân của Đinh Nguyên kèm khuyến mãi Lữ Bố
Tào Tháo mất Xích Thố nhưng đổi lại hạ được hai mãnh tướng Nhan Lương và Văn Sú của Viên Thiệu, chìa khóa để thắng Thiệu.
Trong cuộc đấu tranh giai cấp, nhà cầm quyền nắm trong tay mạng lưới tình báo với trang bị hiện đại để đối phó với đội ngũ "phản biện" không có thông tin tin cậy trong tay. Cho nên trí thức trong tay "giai cấp vô sản" chỉ như những con ngựa, khá thì dùng để trao đổi, kém hơn chỉ dùng để cưỡi, không hơn.
