Thursday, December 24, 2015

Chi phí chìm nổi bật

Tặng bằng hữu của Lý Toét nhân dịp Giáng Sinh 


Sau những nỗ lực của các cấp lãnh đạo và của nhà nước, trong đó có việc đầu tư 17 tỷ đồng xây dựng nhà máy tại Cát Lái, xăng E5 đã xuất hiện trên thị trường. Xăng E5 được xem là xăng "sinh học" thân thiện với môi trường. Ký hiệu E5 nghĩa là có 5% cồn ethanol ở trong đó. Thực chất xăng này chỉ có khoảng 5% là "sinh học".

Cồn được chưng cất từ rượu ủ. Rượu được chế tạo từ ngũ cốc đã nấu chín ủ men thành rượu. Cả 2 giai đoạn nấu chín rồi chưng cất, muốn được 1 lít cồn cũng cần một lượng nhiên liệu tương đương 1/2 lít. Chính vì chi phí tốn kém như vậy nên xăng cồn không được phổ biến trên thế giới, kể cả những lúc giá dầu rất đắt. Nước có nhiều xăng cồn nhất phải kể đến Brasil, là nước có nguồn mía đường và ngô bắp rất rẻ. Do đầu tư không giống ai Brasil hiện đang có khủng hoảng chính trị xuất phát từ khủng hoảng kinh tế.

Trở lại vấn đề kinh tế của xăng cồn. Hiện nay giá cồn thương mại khoảng 14 ngàn đồng mỗi lít, rẻ hơn xăng. Nghĩa là một người đi xe tự ý mua cồn pha vào xăng rồi chạy thì có rẻ hơn chút ít so với xăng. Nhưng ở góc độ người kinh doanh thì chưa chắc đã có lời, vì phải đầu tư thiết bị, công sá và hao hụt cho cả hai thứ nhiên liệu.

Đứng về góc độ nhà nước thì bán xăng cồn là một sự hy sinh đáng kể nguồn thu ngân sách. Một lít xăng hiện bán với giá 15 ngàn đồng (tính tròn) trong đó thuế phí chiếm 1/2, nghĩa là giá xăng nhập khẩu quãng 7 ngàn, khoảng 1 ngàn là lãi của doanh nghiệp, 7 ngàn còn lại thuộc về thu ngân sách. Nếu tính giá cồn là 14 ngàn thì mỗi lít còn đi vào thị trường nhiên liệu làm cho nhà nước thiệt hại 7 ngàn đồng thu ngân sách.Định hướng xăng cồn rẻ hơn xăng thường 500 đồng mỗi lít làm nhà nước thất thu thêm nữa.

Trở lại việc đầu tư xây nhà máy pha xăng Cát lái. Tổng mức đầu tư 17 tỷ đồng, nhà máy cho công suất 100 ngàn lít xăng mỗi ngày tương đương 5 ngàn lít cồn thay thế. 5 ngàn lít cồn không lớn, nhưng để thay thế xăng bằng 5 ngàn lít cồn mỗi ngày thì con số đầu tư 17 tỷ là đáng kể. Chưa kể thiệt hại cho ngân sách là

với cồn thay xăng là 7 ngàn đồng x 5 ngàn lít cồn = 35 triệu đồng
do giảm giá xăng E5 là 100 ngàn lít x 500 đ/lít = 50 triệu đồng

Mỗi ngày mất 85 triệu đồng, 200 ngày mất đúng 17 tỷ đồng tương đương với chi phí xây nhà máy.

Sản lượng cồn của cả nước hiện nay do 6 nhà máy cung cấp. Riêng nhà máy do công ty Đại Việt chỉ sản xuất cầm chừng 35% công suất thiết kế cho ra 70 triệu lít cồn mỗi năm. Nếu cả 6 nhà máy này đạt đủ công suất và toàn bộ cồn sản xuất ra dùng để pha xăng thì thiệt hại cho ngân sách là bao nhiêu bạn đọc dễ dàng tính được.

Tuesday, November 10, 2015

Daw Aung San Suu Kyi

(Xin vui lòng đọc giống như Ung San Su Chi)

Dẫn nhập: Theo kết quả bầu cử tại Miến, đảng của Aung San Suu Kyi đã thắng cử. Nhiều người hiểu lầm việc thắng cử như là kết quả của sự cải cách chính trị của giới quân phiệt. Nhắc lại vì nhiều người mau quên, đảng của Aung San Suu Kyi đã từng thắng cử cách nay 25 năm về trước. Sau đây là quá trình từ người nội trợ trở thành chính trị gia của Aung San Suu Kyi.

Có cha là Tướng Aung San, sau này làm Thủ tướng Miến và bị ám sát sau 3 tháng cầm quyền. Có mẹ tên là Chi, có bà ngoại tên là Su. Có chồng là Tiến sĩ Michael Aris, chuyên gia Tạng học (Tibet, not Etymology) người gốc Anh.

Bà được dân Miến gọi thân mật là Daw Suu Kyi (đọc là Đo, tương đương với Mợ Su Chi trong tiếng Việt.)

Cuộc biểu tình của dân Miến ngày 8/8/1988 bị chính quyền đàn áp. Hạ tuần tháng 8/1988, trước nửa triệu người ủng hộ tại quảng trường chùa Shwedagon Pagoda, bà tuyên bố cần phải có một chính quyền dân chủ. Sau đó, bà đã đứng ra thành lập chính đảng mang tên  National League for Democracy (NLD, Liên đoàn Quốc gia vì Dân chủ) với cương lĩnh bất bạo động.

Chưa đầy năm sau đó, bà bị chính quyền áp đặt lệnh quản thúc tại gia thời hạn 3 năm. Bà đã không thỏa hiệp sự phóng thích của chính quyền với điều kiện phải lưu vong ở nước ngoài.

Tại cuộc Tổng tuyển cử 1990, NLD thắng lớn, được 59% số phiếu bầu và 80% số lượng ghế trong quốc hội Miến. Nhưng giới quân phiệt Miến không giao lại quyền lực mà tiếp tục giam bà tại gia. Tổng số thời gian bị quản thúc khoảng 14 năm. Từ 1989, án lệnh 3 năm kéo dài thành 6 năm. 3 năm tính từ 2000. Tháng 5, 2003 diễn ra "Cuộc thảm sát  Depayin" tại ngôi làng  Depayin, nhiều ủng hộ viên của bà bị thảm sát, bà mất tích trong 3 tháng, thực ra là bị giam bí mật ở nhà tù Insein ở Rangoon. Nhà cầm quyền Miến không thể tiếp tục giấu khi bà phải đi nhà thương để chữa trị. Lệnh quản thúc kéo dài đến 5/2007, để sau đó cứ đến tháng 5 lại gia hạn một năm.

Trên thế giới, chỉ có 3 chính phủ không lên án Miến là: Nga, Trung và Nam Phi (không có VN) chống lại một nghị quyết của LHQ, và chỉ có một chính khách chỉ trích Suu Kyi bị phương Tây lợi dụng, đó là một cựu thủ tướng Thái.
Với Nghị sĩ Jim Webb
Với Thư ký Liên bang Mỹ

Friday, August 21, 2015

Giá gà công nghiệp

Tặng thành viên Nguyễn Như Long tại https://www.facebook.com/Xeom.uaytau


Giống gà (nuôi theo lối) công nghiệp trước đây miền Bắc gọi là gà Lgor, ở phía Nam gọi là "gà Mỹ" để phân biệt với giống gà ta.

Gà công nghiệp vốn bị  rẻ rúng trước kia, nay đã chiếm hầu như trọn thị phần gà thịt. Đây đó ngoài chợ vẫn được rao bán là "gà ta" nhưng thực ra là gà công nghiệp ta nuôi.

Dân Mỹ thích ăn ức gà, không thích đùi gà. Thời đó, thế giới không "phẳng" như bây giờ. Gồm có: thế giới tự do, thế giới cộng sản và thế giới thứ 3. Đùi gà thừa ế không biết bán cho ai, chi phí bảo quản cao hơn doanh thu. Nước Nga hậu cộng sản thiếu ăn đã giải thoát thế lưỡng nan của công nghiệp gà Mỹ.

Gà từ thiện nổi tiếng phải kể đến món "đùi gà ông Bush" (tiếng Nga là Nojky Busha) đầu thập niên '90. Khi đó, nước Nga gặp khủng hoảng kinh tế dẫn đến sự sụp đổ của chính quyền soviet và các nước thuộc địa tách ra khỏi nước Nga. Trước tình thế nước Nga thiếu thực phẩm nghiêm trọng, Chính phủ Mỹ đã thực hiện một chương trình viện trợ cho Nga. Theo đó, CP Mỹ mua rẻ đùi gà đông lạnh (ế thừa) để xuất sang Nga. Người Nga chỉ phải trả cước phí vận chuyển.

Trở lại với công nghiệp gà VN. Doanh thu được tính bằng tiền bán gà lông, tiền bán phụ phẩm là phân gà ít được đề cập. Chi phí được tính bằng tổng các khoản: con giống, thức ăn, chi thú ý, điện nước và nhân công. Khấu hao chuồng trại, thiết bị không được tính đến.
Đơn giá bán gà lông thì trồi sụt, có lúc 40-45 ngàn đồng/kg, có lúc chỉ được 18 ngàn đồng/kg. Giá cám tuy ổn định hơn nhưng thường đắt hơn vì phải cộng thêm thuế nhập khẩu, cước phí vận chuyển từ nước ngoài về, đơn giá cước trong nước thì cao. Chi phí thức ăn cho gà gấp 5 lần con giống trong khi hệ số tương tự tại Mỹ là 3 lần.

Bảng tổng hợp chi phí chăn nuôi 1 vạn con gà trong 45 ngày
Chi phí
Con giống     150.000.000đ
Thức ăn     697.500.000đ
Thuốc thú y     16.000.000đ
Điện nước     10.000.000đ
Nhân công     14.000.000đ
Tổng chi phí     887.500.000đ
Tiền thu
Bán gà     1.030.750.000đ


Gà thành phẩm 3.1kg, tỷ lệ sống 95%, giá xuất chuồng 35 ngàn đồng/kg
(http://www.vietdvm.com/gia-cam/ky-thuat-chan-nuoi/hach-toan-kinh-te-chan-nuoi-ga-thit-cong-nghiep-trai-10000-con.html)

Theo báo cáo của Hội Gia cầm Mỹ tại egg-cite.com, năm 2012 chi phí cho mỗi pound gà là 50 cents trong đó thức ăn 36 cents. Sang năm 2015 chi phí tương ứng giảm còn 38 cents/26 cents

Tham khảo chi phí nuôi gà tại Bangladesh, một xứ hay được bộ Thương mại Mỹ dùng để so sánh tương đương với VN. Trại gà này nuôi 7253 con gà


Tỷ giá: 1 dollar ăn 77.7 Taka

Giá gà lông tại thời điểm trên là 102.26Tk tương đương $1.32 mỗi kg gà xuất chuồng

Sau khi khảo sát giá thành nuôi gà công nghiệp tại Mỹ, có vẻ như Hiệp hội Chăn nuôi gia cầm Đông Nam bộ bỏ ý định kiện phá giá gà thịt từ Mỹ nhưng kiến nghị lắp đặt rào cản: Chỉ cho phép nhập gà nguyên con từ Mỹ mà không cho phép nhập thịt gà đã chặt miếng. Theo khảo sát này, giá thành 1 kg gà lông tại Mỹ có giá từ 50 cents đến 70 cents tùy vùng.

Thực tế, ngành chăn nuôi gia cầm Mỹ đã có những cải tiến, rút ngắn thời gian nuôi, làm giá bán lẻ thịt gia cầm không tăng trong một thời gian dài, bình quân khoảng $3 mỗi kg thịt gia cầm đã chế biến.


Tuy nhiên, giá gà đùi thì rẻ hơn nhiều, giá lẻ khoảng 40 cents mỗi pound ( so sánh với giá sỉ tại alibaba.com $600-$800 mỗi tấn)


Khuyến cáo:
- Lâu nay, thị trường vẫn tiêu thụ cánh gà, chân gà có xuất xứ Bắc Mỹ được VN nhập khẩu trực tiếp từ Trung Quốc.
- Lập hàng rào không biết có bảo vệ được công nghiệp nuôi gà hay không mà tiềm năng là bị giới nông gia Mỹ trả đũa các mặt hàng chăn nuôi chủ lực của VN khác như tôm, cá.


Tuesday, August 4, 2015

Tượng đài Sơn La giá bao nhiêu

Dự án tượng đài Sơn La (chính xác là công viên) được dự toán 1400 tỷ đồng. Gọi là tổng mức đầu tư bao gồm tổng chi phí xây lắp, chi phí quản lý, thuế và lợi nhuận. Đây là giá kế toán khác với số tiền Ngân sách thực tế sẽ phải trả. Công viên này sau khi hoàn thành được giao cho một nhà đầu tư khai thác thì phải trả cho nhà nước bao nhiêu tiền là hợp lý.

Theo tiến độ thực hiện dự án 2015-2019, thanh toán cho Ban quản lý dự án và Nhà thầu hàng quý, có phân kỳ đầu tư như sau
2015: 100 tỷ, 25 tỷ/Q
2016: 200 tỷ, 50 tỷ/Q
2017-2018: 800 tỷ, 100 tỷ/Q
2019: 300 tỷ, 75 tỷ/Q

Với lãi suất theo quý 5.5%/năm như hiện nay, số tiền ngay bây giờ ngân sách phải trả là, tính theo PV

Period Cash Flow Present Value
1 25.00 23.67
2 25.00 22.41
3 25.00 21.22
4 25.00 20.09
5 50.00 38.05
6 50.00 36.03
7 50.00 34.11
8 50.00 32.30
9 100.00 61.16
10 100.00 57.91
11 100.00 54.83
12 100.00 51.92
13 100.00 49.16
14 100.00 46.54
15 100.00 44.07
16 100.00 41.73
17 75.00 29.63
18 75.00 28.06
19 75.00 26.57
20 75.00 25.15
Total: 744.62

Nghĩa là, chỉ cần giao cho một ai đó ngay bây giờ, số tiền là 744 tỷ 620 triệu đồng là đủ để chi trả cho toàn bộ dự án trên.

Nếu nhà đầu tư vay ngân hàng với lãi suất ưu đãi 8.5%/năm theo tiến độ như trên thì nhà khai thác tượng đài sẽ phải trả số tiền cho nhà thầu là, tính theo FV

Period Cash Flow Future Value
1 25.00 117.79
2 25.00 108.56
3 25.00 100.06
4 25.00 92.22
5 50.00 169.99
6 50.00 156.67
7 50.00 144.40
8 50.00 133.08
9 100.00 245.32
10 100.00 226.10
11 100.00 208.39
12 100.00 192.06
13 100.00 177.01
14 100.00 163.15
15 100.00 150.37
16 100.00 138.59
17 75.00 95.80
18 75.00 88.29
19 75.00 81.38
20 75.00 75.00
Total: 2,864.20

Nghĩa là, ai đó phải bỏ ra 2864 tỷ 200 triệu tiền mặt vào năm 2020 mới được quyền khai thác tượng đài này.

Bắt đầu xây dựng tượng đài bỏ ra 1 đồng, khánh thành tượng đài thu được 4 đồng. Ai mà không ham.

Wednesday, July 8, 2015

Kinh tế Trung Quốc


Kinh tế Trung Quốc đứng số 1 thế giới nếu tính sản lượng theo PPP hoặc đứng thứ 2 sau Mỹ nếu tính theo hối suất chính thức. Ở gần TQ, kinh tế Việt Nam có nhiều cơ hội và thách thức.

Những cơ hội đó là:
- xem TQ là thị trường (không đáy) tiêu thụ nông phẩm của VN
- mua được hàng hóa sản xuất từ TQ với giá rẻ do cự ly vận chuyển ngắn
- đất nước TQ quá rộng nên nguồn cung ứng nội địa của họ có thể đắt hơn nguồn cung từ VN

Những thách thức:
- kinh tế TQ tính theo đầu người gấp 5 lần VN
- khoa học kỹ thuật của TQ tuy là hạng thấp của thế giới nhưng đã phát triển vượt bậc nếu so sánh với VN
- thương nhân TQ làm ngoại thương được sự hỗ trợ của chính quyền các cấp, xem như là một chính sách
- chính sách của chính quyền VN là nhất quán với chính quyền TQ do đồng quan điểm của lãnh đạo 2 phía.

Do đó, sự thăng trầm của kinh tế TQ sẽ có ảnh hưởng có trọng lượng đến kinh tế VN.

Kinh tế TQ phát triển rất nhanh đồng thời với những vấn đề:
- nhà giàu TQ "đầu tư" ra nước ngoài để tìm đường di cư cho gia đình, giòng tộc của họ
- tăng trưởng còn 7% đã là vấn đề của TQ. Trong khi, Nhật tăng trưởng âm 20 năm nay; các nước OCDE tăng trưởng 3% là quá cao
- tổng nợ của TQ khoảng 280% GDP, nhưng chủ nợ chủ yếu là nội địa

Gần đây, có những giả thuyết tiên đoán kinh tế TQ sẽ "sụp đổ" trong tương lai gần. Các thành viên có muốn tiếp tục đề tài này không.

Sunday, July 5, 2015

Dân chủ để làm gì

Tặng thành viên Vương Chí Sình

Một bạn netter đặt câu hỏi: Tại sao trong quan hệ với các nước, Mỹ đặt vấn đề dân chủ trước hết. Nói theo ngôn ngữ trong nước, dân chủ là tiên quyết. "Tiên quyết" không đúng trong trường hợp này. Thực tế, dân chủ tới đâu thì quan hệ gần gũi tới đó.

Dân chủ là gì. Xin mời tìm một định nghĩa mà BS Phạm Hồng Sơn đã dịch sang Việt ngữ cách nay hơn 10 năm. Nói nôm na, Dân chủ chính là Pháp trị. Ở đâu pháp luật được thực thi tới mức độ thì dân chủ hoàn thiện tới đó. Nơi nào mà ở đó có một nhóm người chà đạp (thường gọi là "ngồi xổm") lên pháp luật thì nơi đó không có dân chủ.

Không chỉ có Mỹ đòi hỏi dân chủ đối với đối tác của họ, mà các nước dân chủ khác như Anh, Pháp, Đức cũng yêu cầu như vậy. Ai cũng biết, trong quan hệ với 2 nước lớn còn lại, Nga và Trung Quốc không cần dân chủ. Thành ngữ Việt Nam gọi hiện tượng này là "ngưu tầm ngưu, mã tầm mã".

Là người đàng hoàng, bạn không e dè khi quan hệ với một gia đình có lễ giáo, phép tắc. Là nhà kinh doanh, bạn muốn làm ăn với một đối tác có quy trình nội bộ quy củ, có quá khứ tôn trọng hợp đồng.

Việc hợp tác kinh tế với những xứ coi trọng quyền lợi của công nhân vẫn là giải pháp an toàn hơn. Ở nơi công nhân có thu nhập khá hơn thì nhà đầu tư sẽ bán được nhiều hàng hóa ở đó hơn, là một trong những mục tiêu của đầu tư. Quyền lợi của công nhân bảo đảm thì phẩm chất hàng hóa cũng bảo đảm hơn, tỷ lệ bị phá hoại bởi công nhân ít hơn.

Việc hợp tác quân sự càng đòi hỏi cao hơn về dân chủ và nhân quyền. Bán vũ khí cho những xứ mà lãnh đạo ở đó do dân bầu lên thì ít có nguy cơ vũ khí đó quay trở lại bắn lại người cung cấp nó.

Đó là, lợi ích dưới góc độ của một chính quyền dân chủ khi hợp tác với một nước khác.

Thursday, June 11, 2015

Biến sự kiện thành cơ hội

Tặng thành viên Cò Con

Trật tự xếp hàng

Trong khi dư luận bình phẩm (vô bổ) về chiếc điện thoại "số một thế giới" của BKAV, thì FPT đã lặng lẽ chuẩn bị xúc tiến thương mại nhằm củng cố thương hiệu của họ. Đó là, mời khách đến hệ thống các cửa hàng FPT Shop để xem và thử chiếc điện thoại "không thể tin nổi". Bằng cách tặng cho khách hàng của họ một món quà mãn nhãn, FPT đã củng cố được thương hiệu của họ. Báo chí vô tư đăng sự kiện này như là một cách quảng bá (không công) cho thương hiệu FPT.

Không cần khuyến mãi, cũng không cần giảm giá, FPT đã kéo khách tự nguyện đến cửa hàng của họ để được thấy tận mắt, rờ tận tay chiếc điện thoại trong mơ.

Đang "tranh luận ở tổ"

Trong suốt thời gian cho khách xem và thử (khoảng 30 ngày), phát sinh một số lượng lớn khách hàng tiềm năng của FPT. Đồng thời, báo chí liên tục đăng những nhận xét và đánh giá của người dùng thử, thực chất là đánh bóng thiện chí của FPT đối với khách hàng.

Chuyên gia BKAV hướng dẫn tận tình
Một điều thú vị là, BKAV đã bắt tay với FPT để mở ra sự kiện này. Xin nhắc lại, hình thức bán hàng của 2 đơn vị này là khác nhau. FPT là nhà bán lẻ đủ các thương hiệu ĐTDĐ (trừ của BKAV), còn BKAV bán hàng online và họ chỉ bán sản phẩm do họ "thiết kế và chế tạo" .

Không biết BKAV có lấy bớt thị phần của FPT hay không nhưng chắc chắn lượng khách hàng quan tâm đến các cửa hàng FPT sẽ tăng lên đáng kể.

Không cần poster, flyer là đủ

Một chiến dịch nhỏ gọn, ít tốn kém mà hiệu quả. Mọi cố gắng của lãnh đạo BKAV để quảng bá cho sản phẩm của họ (có thể hơi quá đà) nhưng thành quả lại thuộc về FPT.

Sự kiện của người, cơ hội của ta.