Đến lúc phải nới lỏng tín dụng

Nghị quyết 11 nhằm kềm chế lạm phát đã phát huy tác dụng. Chỉ số CPI tháng 3 năm 2012 giảm còn 13.71% so với 15.99% của tháng 2 và 17.27 của tháng 1. Đặc biệt CPI tháng 3 đã giảm so với 17.51% của tháng 3 năm 2011. Có thể nói là Nghị quyết 11 đã hoàn thành nhiệm vụ chính trị là kềm chế lạm phát, nền kinh tế được “uống thuốc đúng liều chỉ định”.

Tuy nhiên, không phải là không có tác dụng phụ của NQ11. Đó là, lạm phát giảm do nguyên nhân từ sản xuất đình đốn, thu nhập của người dân giảm dẫn tới hàng ế không bán được, lượng tồn kho cao.

Tác dụng của tăng lãi suất và siết chặt tiền tệ làm giảm thu nhập doanh nghiệp dẫn tới giảm đầu tư của doanh nghiệp; hoặc thậm chí hàng loạt doanh nghiệp phải đóng cửa do kinh doanh không có lãi.

Các doanh nghiệp hoạt động cầm chừng hoặc đóng cửa làm giảm thu nhập của người lao động. Người lao động hưởng lương không toàn thời, phải giảm chi tiêu tuy giá cả hàng hóa không tăng.

Theo báo cáo hiện trạng tháng 11 năm 2011 của Ngân hàng Nhà nước. Một là, dư nợ cho vay BĐS khoảng 200 ngàn tỷ đồng, chiếm 10% dư nợ toàn hệ thống. Hai là, nợ xấu chiếm 3.4% tổng số nợ đã cho vay, về giá trị là 68 ngàn tỷ đồng. Theo FITCH, nợ xấu thực tế khoảng 4 lần con số trên. Để tiện so sánh, khoản sai phạm (chứ không phải thất thoát) của tập đoàn dầu khí mới chỉ ở mức 18 ngàn tỷ đồng.

Đầu năm 2012, thị trường ảm đạm khiến giá BĐS sụt giảm. Điều này có thể khiến việc định giá BĐS thế chấp có thể thấp hơn khoản vay, người vay sẵn sàng tài sản thế chấp thành tài sản của ngân hàng để thanh lý khế ước vay với ngân hàng. Hợp đồng vay vô hiệu, tài sản của ngân hàng sẽ tăng do được gộp thêm các BĐS bị tịch biên nhưng bản thân ngân hàng lại mất thanh khoản.

Nới lỏng tín dụng sẽ giải quyết bài toán nan giải trên đây của các ngân hàng. Quyết định của Ngân hàng Nhà nước không phải nhằm cứu thị trường BĐS mà nhằm vào cứu các ngân hàng thương mại.

Nguồn tham khảo:
- Đà Nẵng: 27% doanh nghiệp đình trệ, phá sản (Tuổi trẻ)
- 12 ngàn DN phá sản hoặc ngừng hoạt động chỉ trong vòng 3 tháng đầu năm (Diễn đàn Kinh tế VN)
- Gần 1/3 doanh nghiệp toàn quốc bị phá sản (Gafin)
- Thu nhập bình quân đầu người của Việt Nam tụt hậu tới 51 năm so với Indonesia, 95 năm so với Thái Lan và 158 năm so với Singapore. (Người lao động)
- Hàng tồn chất cao như núi! (Pháp luật TP HCM)
- Tìm đâu ra 200 nghìn tỷ đồng để cứu doanh nghiệp bất động sản? (Cafef)
- Quyết định nới lỏng tiền tệ của Thống đốc ngân hàng NN (Diễn đàn Kinh tế VN)

Lạm phát - In tiền

Nghị quyết chống lạm phát đã đi được chặng đường 6 tháng, và vẫn còn con đường thênh thang phía trước. Thủ phạm gây ra lạm phát lần lượt được phát hiện và phát lệnh truy nã.

Đầu tiên phải kể đến vàng và đô la, được xác định là do ta nhập khẩu lạm phát từ đất nước của đồng đô là là nước Mỹ. Lệnh cấm lưu hành vàng và đô la ngấm ngầm hay công khai lần lượt được tung ra. Chiến dịch có những lúc tưởng chừng như tới hồi quyết liệt đỉnh điểm là vụ tạm giữ và niêm phong 400 ngàn đô. Cộng với việc kết hối một phần ngoại tệ trong tài khoản một số doanh nghiệp, kết quả khả quan là đã phát hành nội tệ để mua đô tăng dự trữ lên một lượng 3 tỷ đô.

Đồng thời giảm lãi suất tiền gửi ngoại tệ, tăng lãi suất tiền Việt đã huy động được một lượng vốn lớn chảy vào ngân hàng. Trong 2 tháng Petrolimex mua được từ các NHTM 1.3 tỷ đô phục vụ nhập khẩu.

Tưởng chừng như lạm phát được loại trừ, cỗ xe GDP quốc gia tiếp tục trên con đường hoan lộ. Nhưng không, không phải như vậy. Vàng hay đô là là nơi trú ẩn bảo toàn vốn khi không có cách nào khác trong hoàn cảnh lạm phát phi mã như hôm nay.

Người ta khám phá ra rằng đầu tư vào địa ốc, BDS là lãnh vực sinh lời nhanh nhất. Số tài sản của người dân Việt bây giờ không phải là bao nhiêu triệu đô la hay bao nhiêu ngàn lượng vàng mà là có bao nhiêu lô đất nền, có bao nhiêu ngôi biệt thự chưa hoàn thiện, có bao nhiêu căn chung cư. Không ngoài quy luật đó, các ngân hàng trong năm 2010 và những năm trước đó có lợi nhuận mỗi năm vài ngàn tỷ đồng, cũng dồn vốn liếng vào địa ốc để gấp bội lợi nhuận.

Ngày trước Tất cả cho tiền tuyến thì ngày nay Tất cả cho BDS. Đến nỗi thu hút hết nguồn lực cho sản xuất hàng tiêu dùng, sản xuất nông nghiệp. Cung Hàng hóa giảm trầm trọng dẫn tới giá cả tăng vọt. Người dân phải tăng dự trữ tiền mặt dành cho nhu cầu mua lương thực thực phẩm và những mặt hàng thiết yếu khác. Dẫn đến tình trạng càng lạm phát càng thiếu tiền mặt. Bài toán thiếu tiền mặt được Ngân hàng Nhà nước giải dễ dàng bằng lý giải của một vị Đại biểu Quốc hội, Tiền đồng chúng ta in được. Phát biểu này nổi tiếng đến mức ai cũng biết nhưng không thể tìm thấy link trên mạng internet.

Nhận thức được Lạm phát gia tăng và Chống lạm phát trở thành nhiệm vụ chính trị. Để hạn chế đòn bẩy đầu tư, NHNN quyết định nâng lãi suất cơ bản. Lãi vay cao làm cho doanh nghiệp sản xuất hạn chế quy mô trong phạm vi vốn tự có, càng làm cho cung hàng hóa càng giảm dẫn đến giá cả tăng.

Mặt khác lãi suất cao đẩy những doanh nghiệp sử dụng nhiều vốn vay vào cảnh lãi ít hoặc thua lỗ. Việc thua lỗ làm tăng các khoản nợ xấu. Ngân hàng lãi cao nhưng kém thanh khoản, thậm chí mất khả năng chi trả (default) trong thực tế.

NHNN ra tay cứu các NHTM default bằng cách in tiền như Tái cấp vốn 70 ngàn tỷ đồng, tung tiền đồng mua 3 tỷ đô, Trái phiếu đáo hạn 40 ngàn tỷ.

Rốt cuộc là chống Lạm phát bằng cách In tiền.