Năm ngoái hãng dầu Anh quốc BP rút cổ phần trị giá 1.8 tỷ đô khỏi VN với lý do lấy tiền để bù lỗ cho rủi ro trên vịnh Mexico, nay đến lượt hãng Mỹ Conoco Phillips rao bán toàn bộ cổ phần của họ tại VN giá trị 1.5 tỷ đô của tác giả Thành Trung đăng trên cafef ngày 18/5/2011. Bài viết được đăng trước sự kiện va chạm giữa tàu Bình Minh 02 thuộc Liên doanh PVN - Talisman với Hải quân TQ sau đó một tuần lễ.
Conoco Phillips (COP) là đại gia dầu khí đứng hàng thứ 3 của nước Mỹ. Là đại công ty, việc mua hay bán phần hùn tại các mỏ trên thế giới là chuyện thường. Câu hỏi đặt ra là tại sao COP lại muốn rút phần hùn của họ giữa lúc giá dầu thế giới đang lên. Đối với COP đây có phải là hoạt động bình thường không hay là họ nhận thấy những điều khác thường.
Tác giả Thành Trung viết: Nguyên nhân dẫn đến quyết định của ConocoPhillips là hoạt động kinh doanh của Tập đoàn tại Việt Nam khá hạn chế và họ muốn dồn vốn cho những dự án khác lớn hơn - hết trích. Rủi ro mà những hãng khai thác dầu ngoài khơi gặp phải là:
1. Trữ lượng dầu không đủ đáp ứng chi phí đầu tư
2. Về an ninh bị đe dọa cản trở khai thác
Hai lý do trên không thuyết phục vì, một là Liên doanh TNK-BP do Nga hùn phần lớn ngỏ ý muốn mua lại phần hùn của COP. Hai là ConocoPhillips năm 2010 đóng thuế 46% trên lợi tức 11.4 tỷ đô của họ cho ngân khố Mỹ nên không dễ gì bị đe dọa từ một nơi nào trên địa cầu.
Là doanh nghiệp Mỹ, hẳn COP phải có những thông tin có giá trị cho những quyết định kinh doanh của họ từ Bộ Ngoại giao Mỹ, những giả thiết sau được đặt ra:
1. CP Mỹ quyết định không can thiệp vào tranh chấp Biển Đông nên không điều động lực lượng để bảo vệ quyền lợi Mỹ. Và thực tế xảy ra đúng như vậy, "Mỹ không đứng về bên nào trong một cuộc tranh chấp"
2. Phía Mỹ có thông tin về sự phân chia nguồn tài nguyên Biển Đông giữa VN và TQ. Vị trí địa lý những lô khai thác của COP nay đã thuộc về phía quyền lợi của TQ.
Người ngoài đã đánh giá tình hình và nhẹ nhàng cơ cấu lại. Chúng ta, những người trong cuộc lại sục sôi hùng hục nhắm mắt thiêu thân vào những cuộc tranh giành ngụy tạo mà quyền lợi thực sự của mỗi bên đã được phân chia.
Hãy lo cho kinh tế, đừng nghĩ đến chính trị. Phúc không vạ có.