Kinh tế Việt Nam: Ý nghĩa của tăng trưởng GDP

Bài trước
Bức tranh Kinh tế Việt Nam

Tiếp loạt bài về Thực trạng kinh tế Việt Nam nhưng không đề ra giải pháp giải quyết thực trạng đó, kỳ này chúng tôi tiếp tục giới thiệu yếu tố Tăng trưởng GDP trong nền kinh tế thị trường định hướng XHCN ở Việt Nam. Trong đó Tăng trưởng GDP vừa là mục đích vừa là phương tiện của Nhà nước chuyên chính XHCN.

Có hai mặt của vấn đề GDP lần lượt được trình bày:
1. Ý nghĩa của tăng trưởng GDP
2. Tăng trưởng GDP bằng mọi giá

Phát triển kinh tế của một đất nước được đo bằng nhiều chỉ tiêu, trong đó tăng trưởng GDP là một chỉ tiêu quan trọng. GDP được hiểu đơn giản là thể hiện sự thịnh vượng của một quốc gia nên chỉ số này hay được dùng để tuyên truyền*. Đối với quốc tế, chỉ tiêu tăng trưởng GDP của một nước là một trong những căn cứ để cho nước ấy vay tiền đầu tư.

Tăng trưởng GDP có thể là:
- Dân chúng năm nay sung túc hơn năm ngoái
- Chính phủ chi dịch vụ công hoặc mua sắm nhiều hơn
- Xây dựng công trình nhiều hơn, bỏ vốn vào kinh doanh nhiều hơn
- Tăng xuất siêu hoặc giảm nhập siêu

Hoặc cả 4 yếu tố đó.

Những câu hỏi hay được đặt ra là:

- Làm sao mà năm nào cũng tăng trưởng GDP, tiền lương tăng mà thu nhập thực tế ngày càng giảm
- Làm thế nào mà Chính phủ có thể dễ dàng đặt chỉ tiêu tăng trưởng từ đầu năm mà không phụ thuộc vào từng cá thể làm ra lượng GDP đó.

Chỉ tiêu GDP không đo đếm sản lượng vật chất làm ra và phẩm chất của chúng mà chỉ là giá trị tổng số sản lượng đó bằng tiền. Con số này không có ý nghĩa nhiều đối với công chúng, xin xem biểu đồ minh họa ở cuối trang.

Chỉ số liên quan đến GDP biểu hiện sự thịnh vượng và phát triển bền vững của một quốc gia lại là tương quan giữa:
- Tiền lương: thể hiện thu nhập thực tế của công chúng
- Tiền lãi: thu nhập của giới chủ
- Tiền thuế: tiền thuế công dân phải đóng
- và Cán cân thương mại: thặng dư hay thâm hụt

Ở Việt Nam không bao giờ có con số này, xin tham khảo số liệu của Mỹ. Theo thống kê của nước Mỹ, Tiền lương chiếm 2/3; Tiền lãi chiếm 1/10; Tiền thuế 15% còn lại là Thâm hụt hay Nhập siêu. Con số này là Định hướng của Quốc hội và có xê dịch theo từng năm trên thực tế. Cộng Hòa và Dân Chủ cãi nhau quanh năm cũng chỉ vì những con số này. Nước Mỹ không lấy gì làm tốt đẹp, nhưng lấy Mỹ làm thí dụ bởi vì đó là nền kinh tế thị trường điển hình và tất nhiên, minh bạch.

Chính phủ Việt Nam đã khéo léo sử dụng Công thức chính tắc để tính GDP:
Tổng sản phẩm quốc nội (GDP) = Tiêu dùng của dân chúng + Chi tiêu công + Tổng đầu tư + Xuất khẩu – Nhập khẩu.

Trong đó:
- Chi tiêu công không thay đổi nhiều khi tình hình chính trị xã hội không có nhiều thay đổi
- Tiêu dùng của dân chúng phụ thuộc vào thu nhập thực tế, thu nhập tăng thì chi tiêu rộng rãi hơn và ngược lại
- Xuất khẩu, nhập khẩu có thể kiểm soát được bằng chính sách thuế
- Và cuối cùng, Chìa khóa của sự tăng trưởng GDP và chiếm tỷ trọng cao trong cấu thành GDP chính là Tổng lượng đầu tư. Điều này lý giải tại sao có thể dễ dàng xác định tăng trưởng GDP ngay từ đầu kỳ, bất chấp sự suy giảm thu nhập của dân chúng. Và trên thực tế tạo ra tăng trưởng GDP còn dễ hơn là hạ nó xuống, điều này sẽ được chứng minh ở phần sau.

Tổng sản phẩm GDP của VN (do thành viên Lucky cung cấp)

Tỷ lệ Nợ của Chính phủ so với GDP (do thành viên Lucky cung cấp)

* Ở những xứ không có tự do báo chí thì truyền thông chỉ có ý nghĩa tuyên truyền chứ không có đối thoại.

Kỳ tới: Kinh tế Việt Nam: Tăng trưởng GDP bằng mọi giá

Bất động sản góp phần tăng trưởng

Thị trường bất động sản (BDS) trầm lắng cả năm nay, có nhiều nguyên nhân trong đó có những nguyên nhân như tăng lãi suất để kiềm chế lạm phát, thay đổi cơ cấu cho vay, hạn chế cho vay BDS, xem đầu tư BDS là phi sản xuất, và nhất là do báo chí định hướng nhà đầu tư rời bỏ thị trường. Tất cả những yếu tố đó có nguy cơ làm suy thoái TT BDS.

Những nguyên nhân tích cực được xem là biện pháp của chính phủ nhằm ổn định vĩ mô, đem lại sự tin tưởng cho nhà đầu tư. Mặt khác, những thông tin tiêu cực từ báo chí lại có vấn đề, làm u ám thực trạng kinh tế, có nguy cơ xóa sạch thành quả tăng trưởng mà toàn bộ hệ thống chính trị ra sức cổ vũ. Những thông tin đó là 70% người mua nhà là đầu cơ, hay là thị trường BDS đóng băng sàn đóng cửa, hay là nhà đầu tư mắc kẹt với BDS và nhiều tin khác, những thông tin từ xấu đến rất xấu làm nản lòng nhà đầu tư.

Trong giai đoạn điều chỉnh theo chu kỳ của thị trường BDS, bộ Xây dựng có sáng kiến đề xuất với ngân hàng nhà nước Tăng hạn ngạch cho vay đối với người mua nhà. Không hiểu sao qua báo chí lại bị chế biến thành Chuyển nợ từ nhà đầu tư sang người mua nhà. Tiêu đề bài báo tiêu cực trên trở thành đề tài châm chích của báo chí, đó là Cứu thị trường BDS bằng cách đẩy khó khăn cho dân. Bộ XD chỉ đề nghị NHNN cho người mua vay tiền để mua nhà, người mua nhà có quyền chọn vay hay không vay sao cho có lợi, sao lại bảo là "đẩy khó khăn cho dân".

Thành quả đạt được từ khi đổi mới đến nay đó là thành tích tăng trưởng GDP với tỷ lệ hàng năm trên dưới 10%. Ai cũng biết công thức tính GDP bao gồm Chi tiêu + Đầu tư + Xuất khẩu - Nhập khẩu. Trong đó nhập siêu năm sau nhiều hơn năm trước; chi tiêu chính phủ thì không phải là không có giới hạn, khống chế bội chi không quá 5%; chi tiêu của dân chúng mỗi năm mỗi giảm do lạm phát, thu nhập thực tế năm sau ít hơn năm trước. Vậy tăng trưởng GDP với tốc độ cao nằm ở đâu, nằm ở Đầu tư chứ đâu, nêu bật bản chất tiết kiệm chi tiêu phục vụ nhu cầu cá nhân của dân ta, tất cả cho Đầu tư. Xứ ta danh bất hư truyền với chỉ số ICOR cao thuộc hàng top của thế giới.

Những khoản đầu tư cơ sở hạ tầng thuộc về chi tiêu chính phủ nên không tính vào khoản đầu tư. Mà đầu tư tư nhân trong lĩnh vực sản xuất không có tăng đột biến, thậm chí còn giảm như là chuyển từ gia công lắp ráp sang nhập khẩu nguyên chiếc. Và cuối cùng lĩnh vực đầu tư tư nhân quan trọng nhất và góp phần chiếm tỷ trọng lớn nhất vào tăng trưởng kinh tế chính là đầu tư vào BDS. Hay nói cách khác sự tăng trưởng của TT BDS tạo ra sự tăng trưởng của nền kinh tế quốc dân.

Bao năm nay nhà nước không đánh thuế BDS với chủ đích là để dân chúng dồn hết vốn liếng vào thị trường này với danh nghĩa đầu tư. Với sự tấn công dồn dập của báo chí mang tính định hướng dư luận có nguy cơ gây đổ vỡ thị trường BDS, tạo điều kiện cho suy thoái kinh tế, gây mất ổn định chính trị.

Những tòa nhà chọc trời mọc lên như nấm sau mưa, đã chứng tỏ một nền kinh tế phồn vinh tuy có phần giả tạo, đã hình thành nên một thị trường BDS có sức sống, góp phần tỷ trọng cao vào tăng trưởng GDP. Thực là bất công với những đóng góp của TT BDS vào sự phát triển của đất nước.